Học thêm bằng đại học? Cách lựa chọn phù hợp cho người đi làm

Thị trường lao động thay đổi nhanh dưới tác động của công nghệ, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Nhiều công việc mang tính lặp lại đang dần được thay thế, trong khi doanh nghiệp ngày càng chú trọng kiến thức chuyên môn, tư duy giải quyết vấn đề và khả năng thích ứng.

Trong bối cảnh đó, không ít người đi làm cân nhắc học thêm bằng đại học để chuyển ngành, bổ sung chuyên môn hoặc đáp ứng điều kiện thăng tiến. Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn phù hợp với tất cả mọi người.

Vậy học thêm một bằng đại học có thực sự cần thiết? Khi nào nên học và nên lựa chọn hình thức đào tạo nào? Cùng NEU E-Learning giúp bạn đánh giá dựa trên mục tiêu nghề nghiệp, thời gian và khả năng tài chính của bản thân.

1. Vì sao nhiều người đi làm muốn học thêm bằng đại học?

1.1. Đáp ứng điều kiện của một số vị trí việc làm

Kinh nghiệm thực tế là yếu tố quan trọng, nhưng ở một số ngành nghề và vị trí, trình độ đại học hoặc chuyên ngành đào tạo vẫn là điều kiện tuyển dụng, bổ nhiệm hay xét nâng ngạch.

Nếu bạn đã có năng lực làm việc nhưng thiếu văn bằng phù hợp, việc học thêm bằng đại học có thể giúp hoàn thiện hồ sơ và mở rộng phạm vi ứng tuyển. Điều này đặc biệt đáng cân nhắc khi vị trí mục tiêu có tiêu chuẩn chuyên môn được quy định rõ.

Tuy nhiên, bằng đại học không thay thế hoàn toàn kinh nghiệm, kỹ năng và kết quả công việc. Giá trị của văn bằng chỉ được phát huy khi phù hợp với định hướng nghề nghiệp của người học.

1.2. Bổ sung kiến thức chuyên môn có hệ thống

Các khóa học ngắn hạn thường giúp người học nhanh chóng tiếp cận một kỹ năng cụ thể. Trong khi đó, chương trình đại học cung cấp nền tảng kiến thức rộng hơn, được sắp xếp theo một lộ trình tương đối hệ thống.

Chẳng hạn, người đang làm kinh doanh có thể học thêm Quản trị kinh doanh để hiểu rõ hơn về tài chính, marketing, nhân sự và vận hành. Người muốn chuyển sang lĩnh vực công nghệ có thể lựa chọn Công nghệ thông tin để xây dựng nền tảng chuyên môn thay vì chỉ học một vài công cụ riêng lẻ.

1.3. Chuẩn bị cho kế hoạch chuyển ngành

Sau một thời gian làm việc, nhiều người nhận thấy ngành học ban đầu không còn phù hợp với năng lực, sở thích hoặc cơ hội phát triển. Lúc này, học thêm một ngành đại học có thể là bước chuẩn bị cho quá trình chuyển nghề.

Tuy nhiên, bạn không nên chọn ngành chỉ vì đang “hot”. Trước khi đăng ký, hãy kiểm tra ba yếu tố:

• Công việc mục tiêu có thực sự yêu cầu bằng đại học đúng ngành không?
• Kiến thức trong chương trình có hỗ trợ trực tiếp cho công việc không?
• Bạn có thể kết hợp văn bằng mới với kinh nghiệm hiện tại để tạo lợi thế riêng không?

>>> Xem thêm: Nên học Cao Đẳng Hay Đại Học

2. Có nên học thêm bằng đại học không?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu của từng người. Bạn nên cân nhắc học nếu văn bằng mới có thể giải quyết một nhu cầu nghề nghiệp cụ thể.

Bạn nên học thêm bằng đại học khi:

• Vị trí mong muốn yêu cầu trình độ đại học hoặc chuyên ngành phù hợp
• Bạn muốn chuyển sang một lĩnh vực cần nền tảng chuyên môn bài bản
• Bạn cần hoàn thiện điều kiện hồ sơ để thi tuyển, xét tuyển hoặc bổ nhiệm
• Bạn dự định học tiếp lên trình độ cao hơn
• Ngành học mới có thể bổ trợ trực tiếp cho kinh nghiệm đang có
• Bạn đủ khả năng duy trì thời gian và tài chính trong suốt chương trình

Bạn chưa nên học khi:

• Chưa xác định được ngành và công việc mục tiêu
• Chỉ muốn có thêm bằng vì tâm lý chạy theo số đông
• Công việc mong muốn chủ yếu đánh giá qua kỹ năng hoặc sản phẩm thực tế
• Không thể dành thời gian học tập ổn định
• Kỳ vọng tấm bằng sẽ tự động giúp tăng lương hoặc thăng chức

Một cách kiểm tra đơn giản là tự hỏi:

• Nếu không có tấm bằng này, mục tiêu nghề nghiệp nào của tôi sẽ bị giới hạn?
• Nếu chưa tìm được câu trả lời cụ thể, bạn nên tiếp tục nghiên cứu trước khi đầu tư.

>>> Xem thêm: Phụ nữ 30 tuổi nên học ngành gì

3. Ưu điểm và hạn chế khi học thêm bằng đại học

3.1. Những lợi ích có thể nhận được

Mở rộng cơ hội nghề nghiệp

Văn bằng phù hợp giúp bạn tiếp cận những vị trí có yêu cầu về trình độ hoặc chuyên ngành mà trước đây chưa đủ điều kiện ứng tuyển.

Hệ thống hóa kiến thức

Chương trình đại học giúp người học hiểu từ kiến thức nền tảng đến chuyên ngành, từ đó hạn chế tình trạng học chắp vá hoặc chỉ biết sử dụng công cụ mà thiếu tư duy tổng thể.

Tạo lợi thế liên ngành

Một người có kiến thức ở hai lĩnh vực có thể tạo ra lợi thế khác biệt. Ví dụ:

• Luật kết hợp với Quản trị kinh doanh
• Tài chính kết hợp với Công nghệ thông tin
• Marketing kết hợp với Phân tích dữ liệu
• Kỹ thuật kết hợp với Quản trị doanh nghiệp

Hỗ trợ kế hoạch học tập dài hạn

Văn bằng đại học phù hợp có thể giúp người học chuẩn bị nền tảng để đăng ký các chương trình đào tạo ở trình độ cao hơn. Điều kiện cụ thể vẫn cần kiểm tra tại từng cơ sở đào tạo.

3.2. Những hạn chế cần tính đến

Thời gian học kéo dài

Học đại học là quá trình tính bằng năm, không phải vài tuần hoặc vài tháng. Người đi làm cần cân đối giữa công việc, gia đình và lịch học.

Chi phí không chỉ gồm học phí

Ngoài học phí, người học còn phải tính đến tài liệu, thiết bị, việc di chuyển, thi cử và chi phí cơ hội do phải cắt giảm thời gian nghỉ ngơi hoặc làm thêm.

Không bảo đảm tăng thu nhập ngay

Mức lương còn phụ thuộc vào kinh nghiệm, năng lực, ngành nghề, doanh nghiệp và khả năng ứng dụng kiến thức. Tấm bằng chỉ tạo điều kiện, không phải lời bảo đảm cho kết quả nghề nghiệp.

4. Người đi làm có thể lựa chọn hình thức học nào?

Tùy điều kiện cá nhân, bạn có thể tìm hiểu chương trình chính quy, vừa làm vừa học hoặc đào tạo từ xa. Trong đó, đào tạo từ xa thường được người đi làm quan tâm nhờ khả năng chủ động hơn về thời gian và địa điểm học tập.

4.1. Đào tạo từ xa có phù hợp với người đi làm không?

Hình thức này phù hợp với người:

• Không thể đến trường thường xuyên
• Đang sinh sống xa cơ sở đào tạo
• Muốn duy trì công việc trong quá trình học
• Có khả năng tự học và quản lý tiến độ
• Sử dụng được máy tính và các nền tảng học trực tuyến

Tuy nhiên, “học từ xa” không đồng nghĩa với học hoàn toàn tự do hoặc không phải thi. Lịch học, cách tổ chức thi, địa điểm thi và yêu cầu tham gia trực tiếp phụ thuộc từng trường và từng chương trình.

4.2. Văn bằng đào tạo từ xa có ghi hình thức đào tạo không?

Theo Thông tư 27/2019/TT-BGDĐT, nội dung chính ghi trên văn bằng giáo dục đại học không có mục ghi hình thức đào tạo như chính quy, vừa làm vừa học hay từ xa.

Dù vậy, khi sử dụng văn bằng để ứng tuyển, thi tuyển hoặc học tiếp, bạn vẫn cần đối chiếu điều kiện cụ thể của đơn vị tuyển dụng và cơ sở đào tạo. Không nên hiểu việc không ghi hình thức đào tạo là mọi chương trình đều giống nhau về chất lượng, phương pháp học hoặc yêu cầu đầu ra.

4.3. Học thêm bằng đại học mất bao lâu?

Không có một thời gian chung áp dụng cho tất cả người học. Thời gian hoàn thành phụ thuộc vào:

• Ngành đăng ký
• Chương trình đào tạo
• Số tín chỉ phải tích lũy
• Những học phần được công nhận hoặc miễn trừ
• Tiến độ học tập của từng người
• Quy định của cơ sở đào tạo

Trước khi đăng ký, bạn nên yêu cầu đơn vị tư vấn cung cấp chương trình học, tổng số tín chỉ, nguyên tắc công nhận kết quả đã học và thời gian dự kiến bằng văn bản.

>>> xem thêm: Có nên học Đại học online không

5. Nên học thêm ngành đại học nào?

Ngành học phù hợp không nhất thiết là ngành phổ biến nhất mà phải phục vụ trực tiếp cho mục tiêu của bạn.

Mục tiêu	Hướng ngành có thể cân nhắc
Bổ sung năng lực quản lý	Quản trị kinh doanh, Quản trị nhân lực
Làm việc trong môi trường số	Công nghệ thông tin, Thương mại điện tử
Chuyển sang tài chính	Tài chính Ngân hàng, Kế toán
Hoàn thiện kiến thức pháp lý	Luật, Luật kinh tế
Phát triển trong truyền thông	Marketing, Truyền thông
Tạo lợi thế ngôn ngữ	Ngôn ngữ Anh, Ngôn ngữ Trung

Danh sách trên chỉ mang tính định hướng. Trước khi chọn ngành, bạn nên khảo sát yêu cầu tuyển dụng của 20–30 vị trí mục tiêu để xác định nhà tuyển dụng cần văn bằng, kỹ năng và kinh nghiệm nào.

6.  NEU hệ từ xa lựa chọn dành cho người đi làm

Nếu bạn muốn học thêm bằng đại học nhưng khó sắp xếp thời gian đến trường thường xuyên, chương trình đào tạo từ xa của Đại học Kinh tế Quốc dân online là một lựa chọn có thể cân nhắc.

Hình thức học trực tuyến giúp người học chủ động hơn trong việc cân đối giữa công việc, gia đình và quá trình học tập. Chương trình đặc biệt phù hợp với những người muốn bổ sung kiến thức về kinh tế, tài chính và quản trị để phục vụ mục tiêu chuyển ngành, hoàn thiện hồ sơ hoặc phát triển lên các vị trí cao hơn.

Khi tìm hiểu chương trình, bạn nên kiểm tra kỹ:

• Ngành đang tuyển sinh trong từng đợt
• Điều kiện xét tuyển
• Chương trình và tổng số tín chỉ
• Thời gian đào tạo dự kiến
• Hình thức học, kiểm tra và thi
• Học phí cùng các khoản cần chuẩn bị
• Quy định công nhận những học phần đã tích lũy

Thời gian hoàn thành không giống nhau đối với mọi học viên mà phụ thuộc vào ngành học, chương trình đào tạo và số tín chỉ được công nhận. Vì vậy, người đã có bằng đại học nên gửi hồ sơ để được kiểm tra và tư vấn lộ trình phù hợp thay vì mặc định thời gian học chỉ từ 1,5–2 năm.

Kết luận

Học thêm bằng đại học có thể là một khoản đầu tư đáng giá nếu tấm bằng mới gắn với mục tiêu nghề nghiệp rõ ràng. Lựa chọn này phù hợp khi bạn cần bổ sung chuyên môn, chuyển ngành, hoàn thiện điều kiện hồ sơ hoặc chuẩn bị cho kế hoạch học tập dài hạn.

Ngược lại, nếu công việc mục tiêu chủ yếu yêu cầu kỹ năng thực hành, chứng chỉ nghề nghiệp hoặc portfolio, một chương trình đại học kéo dài nhiều năm chưa chắc là phương án tối ưu.

Trước khi quyết định, hãy đánh giá ba yếu tố: mục tiêu cần đạt, giá trị thực tế của văn bằng và khả năng theo học đến cùng. Một chương trình phù hợp không chỉ giúp bạn có thêm bằng cấp mà còn phải tạo ra năng lực có thể ứng dụng trong công việc.